Өтінім бермес бұрын МҚҰ-ны қалай тексеру
Қазақстанда қарызды тек ҚНРДА лицензиясы бар МҚҰ, кредиттік серіктестіктер мен ломбардтар бере алады. Тексеру бес минут алады және ақшаны да, дербес деректерді де қорғайды.
Деректер ҚР заңнамасымен салыстырылды: 2026 жылғы 30 қазан.
1-қадам. Ұйымды тізілімнен табыңыз
- ҚНРДА сайтындағы микроқаржы қызметін жүзеге асыратын ұйымдар тізілімін ашыңыз (файл тұрақты жаңартылады).
- Ұйымды МҚҰ сайтындағы атауы немесе БСН бойынша табыңыз.
- Лицензия нөмірі мен заңды атауын салыстырыңыз. Сайттағы бренд ЖШС атауынан өзгеше болуы мүмкін — БСН мен лицензия нөмірінің сәйкестігі маңызды.
2-қадам. «Қара тізімді» тексеріңіз
ҚНРДА лицензиясыз қызмет және қаржы пирамидалары белгілері бар ұйымдар тізімін жариялайды. Ұйым сонда болса — оған деректер де, ақша да жібермеңіз.
3-қадам. Сайттың өзіне қараңыз
- Сайт мекенжайы тізілімде немесе МҚҰ ресми ресурстарында көрсетілгенмен сәйкес келеді — алаяқтар ұқсас доменмен көшірме жасайды.
- ЖШС-ның толық атауы, БСН, лицензия нөмірі, ережелер және шарт бар.
- Рәсімдеу — СМС-кодпен және биометриямен: оларсыз лицензиясы бар МҚҰ онлайн қарыз бермейді.
Алаяқтық белгілері
- Қарыз бергенге дейін төлеуді сұрайды: «сақтандыру», «мақұлдау комиссиясы», «картаны тексеру».
- Қарызды өздері ұсынады — қоңыраумен, мессенджерде, әлеуметтік желіде — және асықтырады.
- «Өтінімді болдырмау үшін» СМС-кодты айтуды немесе биометриядан өтуді сұрайды.
- «Барлығына мақұлдау» және «тексерусіз» деп уәде береді — лицензиясы бар МҚҰ тексеруге міндетті.
- БСН мен лицензия жоқ, ал байланыс — тек мессенджер арқылы.
Деректерді немесе ақшаны беріп қойсаңыз: банкке қоңырау шалып, картаны бұғаттаңыз, полицияға хабарлаңыз (102), «Стоп-кредит» қойыңыз және кредиттік есепті тексеріңіз. Осы жағдайға арналған мемлекеттік жадынама — «Сіздің атыңызға бөтен несие рәсімделсе».
Коллекторлар
Қарыздармен тек ҚНРДА коллекторлық агенттіктер тізіліміндегі агенттіктер жұмыс істей алады. Коллекторға тікелей төлеуге болмайды — тек кредитордың шотына. Қарым-қатынас ережелері — «Төлей алмасаңыз» бөлімінде.
Бірнеше МҚҰ ұсыныстары бар серіктес витринасы ашылады. Таңдаған МҚҰ-ны ҚНРДА тізілімінен, ал мөлшерлеме мен ЖТСМ-ді қол қоймас бұрын оның шартынан тексеріңіз.
ҚР «Микроқаржы қызметі туралы» Заңы, 3, 14, 24-баптар — adilet.zan.kz; коллекторлық қызмет туралы заң, 3, 7-баптар — adilet.zan.kz.
Жиі қойылатын сұрақтар
МҚҰ сайтынан лицензияны қайдан іздеу керек?
Әдетте сайттың төменгі жағында немесе «Компания туралы» бөлімінде: ЖШС-ның толық атауы, БСН және лицензия нөмірі. Бұл деректер мүлдем болмаса — бұл қазірдің өзінде дабыл белгісі.
Әлеуметтік желідегі немесе мессенджердегі «жеке қарыз» — заңды ма?
Лицензиясыз бизнес ретінде қарыз беруге тыйым салынған. Telegram, WhatsApp немесе Instagram-дағы «жеке тұлғадан» ұсыныстар — алаяқтардың жиі қолданатын схемасы: олар «сақтандыру» немесе «комиссия» алып, жоғалып кетеді.
Қоңырау шалған коллекторды қалай тексеруге болады?
Агенттіктің атауын сұрап, оны ҚНРДА коллекторлық агенттіктер тізілімінен табыңыз. Атауында міндетті түрде «коллекторлық агенттік» сөздері болады. Тізілімде жоқ агенттік жұмыс істеуге құқылы емес.